على زمانى قمشه اى
89
هيئت و نجوم اسلامى ( فارسي )
آنگاه به بغداد آمد طب را از يوحنا بن ماسويه فراگرفت و زبانهاى يونانى ، سريانى و فارسى را به نيكى مىدانست ، در اين وقت از طرف مأمون سرپرست مترجمان كتب در دارالترجمه گرديد ، ترجمه ديگران را نظارت و اشتباهات آنها را بر طرف مىساخت ، مسافرتهايى به فارس ، روم داشت و كتب زيادى از بقراط ، جالينوس را تلخيص نمود و مشكلات آنها را توضيح داد ، تأليفات و ترجمههاى او در رشتههاى گوناگون و در فنون علوم به 100 بالغ مىگردد كه يكى از آنها كتابى است در نور و نور شناخت . « 1 » محمد بن عيسى ماهانى ( م 275 ق ) محمد بن عيسى مكنى به ابو عبد اللّه منجم ، رياضىدان ، از علماى حساب و مهندسان نامى است كه در دار العلم بغداد مىزيسته و در رياضيات عالى و نجوم براعتى به كمال داشته است . تأليفات او عبارتند از : 1 . كتاب در عرض كواكب سياره ، 2 . كتاب در نسبت ، 3 . كتاب 16 شكل مقاله اولى اقليدس ، 4 . اصلاح اكرامانالاوس . عمر خيام از ماهانى به احترام نام مىبرد . « 2 » ابو حنيفه احمد بن داود دينورى ( م حدود 283 ق / 895 م ) از متقدمين علماى شيعه است كه در علم فلك ، گياهشناسى ، حساب و هندسه شهرت دارد ، او زيجى دارد به نام خود او كه به « زيج ابو حنيفه » مشهور است ، و كتابى هم در مورد ردّ
--> ( 1 ) . الموسوعة العربية العالمية ، ج 1 ، ص 747 ، ط 2 ، مؤسسه اعمال الموسوعة للنشر و التوزيع ، رياض 1419 ه / 1990 م . ( 2 ) . لغتنامه دهخدا ، ماهانى .